Phát triển công nghiệp Lai Châu sau gần 13 năm tái lập tỉnh


2016-07-06 - Lai Châu là tỉnh miền núi có nguồn tài nguyên đất đai; khoáng sản với trên 160 mỏ, điểm mỏ; có địa hình dốc, nhiều dãy núi cao, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, nhiều thác ghềnh, dòng chảy lưu lượng lớn, lượng mưa hàng năm cao, đây là tiềm năng để phát triển công nghiệp thuỷ điện; có vị trí địa lý nằm cạnh hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; có 265,095km đường biên giới giáp Trung Quốc với cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng và có nhiều dân tộc cùng chung sống với nhiều nghề truyền thống là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội nói chung và ngành công nghiệp của tỉnh nói riêng.

Lai Châu sau gần 13 năm chia tách tỉnh đã có sự phát triển không ngừng về các mặt kinh tế - xã hội. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt khá, cơ cấu kinh tế từng bước chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong tổng GRDP của tỉnh có xu hướng tăng, cụ thể lĩnh vực công nghiệp - xây dựng tăng từ 24,33% năm 2004 lên 26,87% năm 2015, lĩnh vực dịch vụ tăng từ 28,24% năm 2004 lên 44,05% năm 2015; lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản giảm dần từ 47,43% năm 2004 xuống còn 23,63% năm 2015. Kết quả cụ thể:

Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2004 - 2015 đạt 16,72%/năm, giá trị sản xuất công nghiệp năm 2015 (giá so sánh năm 2010) đạt 1.150,128 tỷ đồng, tăng gấp 5,5 lần so với năm 2004; số lượng cơ sở sản xuất công nghiệp năm 2015 là 1.748 cơ sở, tăng gấp 1,56 lần so với năm 2004; số lượng và chất lượng lao động dần được nâng cao, năm 2004 có 3.034 lao động tham gia hoạt động sản xuất công nghiệp, đến năm 2015 tăng lên 8.812 lao động.

Về thủy điện: Trên địa bàn tỉnh đã quy hoạch 56 dự án thuỷ điện, với tổng công suất lắp máy là 2.845,8 MW, trong đó có 03 dự án thủy điện quốc gia là thuỷ điện Huội Quảng, Bản Chát và Lai Châu với tổng công suất 1.940 MW; còn 53 dự án thủy điện vừa và nhỏ với tổng công suất 885,75 MW. Tính đến hiện nay, có 33 dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư với tổng công suất 2.579MW, điện lượng bình quân 10,17 tỷ kWh/năm; có 08 dự án đã phát điện kinh doanh, gồm: thủy điện Lai Châu công suất 1.200 MW, phát điện 01 tổ máy với công suất là 400 MW; thủy điện Huội Quảng công suất 520 MW, phát điện 01 tổ máy với công suất là 260 MW; thủy điện Bản Chát đã hoàn thành với công suất lắp máy là 220 MW và 05 dự án thủy điện vừa và nhỏ hoàn thành với tổng công suất 86,45 MW. Sản lượng điện sản xuất năm 2015 của các nhà máy thủy điện nêu trên đạt trên 1,06 tỷ kWh. Trong những năm qua, với việc phát triển của các thủy điện trên địa bàn tỉnh ngoài việc bổ sung thêm một nguồn điện lớn cho hệ thống lưới điện Quốc gia, còn đóng góp đáng kể vào tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp và thu ngân sách của địa phương, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo, cải thiện đời sống nhân dân các dân tộc trong tỉnh.

Về tiểu thủ công nghiệp: Tiểu thủ công nghiệp và ngành nghề truyền thống bước đầu được khôi phục và phát triển, tạo việc làm cho người lao động nông thôn; hàng năm mở các lớp đào tạo nghề với nhiều ngành nghề đa dạng như: Chế biến lâm sản, thực phẩm; cơ khí, gò hàn, sản xuất nông cụ, mộc gia dụng, thủ công mỹ nghệ,... Đã công nhận 04 làng nghề và 01 nghề truyền thống, gồm: 01 làng nghề sản xuất các loại bánh dân tộc tại bản San Thàng 1, xã San Thàng, Thành phố Lai Châu; 03 làng nghề sản xuất miến dong tại bản Thống Nhất, Hoa Lư, Vân Bình, xã Bình Lư, huyện Tam Đường và nghề nấu rượu ngô truyền thống tại bản Sùng Chô, xã Nậm Loỏng, thành phố Lai Châu. Các sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trên địa bàn tỉnh, góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.

Về thu hút các dự án đầu tư: Đã thu hút được trên 90 dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp chủ yếu như: Thủy điện, khai thác, chế biến khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông, lâm sản... với tổng số vốn đăng ký trên 82.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, công nghiệp của Lai Châu vẫn còn nhiều hạn chế, như quy mô sản xuất còn nhỏ bé, chất lượng và hiệu quả đầu tư còn thấp; giá trị sản xuất tạo ra hàng năm chưa cao; tỷ trọng công nghiệp trong cơ cấu GRDP của địa phương còn thấp; chất lượng lao động thấp chủ yếu là lao động phổ thông, trình độ và năng lực tiếp nhận, chuyển giao công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế; tiểu thủ công nghiệp và ngành nghề nông thôn chưa phát triển...

Vì vậy phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trong thời gian tới được xác định là một nhiệm vụ rất quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu: Phấn đấu đến năm 2020 giá trị sản xuất công nghiệp theo giá so sánh 2010 đạt 4.353 tỷ đồng; Tốc độ tăng trưởng bình quân ngành công nghiệp giai đoạn 2016 - 2020 là 32,1%/năm; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng trong cơ cấu kinh tế (GRDP) của tỉnh đến năm 2020 là 38%.

Để thực hiện tốt các mục tiêu trên, thời gian tới ngành công thương đề ra một số nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu sau:

- Tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch các dự án thủy điện vừa và nhỏ, đảm bảo khai thác hiệu qủa nguồn thủy năng của tỉnh; xây dựng, triển khai quy hoạch phát triển điện lực Lai Châu giai đoạn 2016 - 2025 có xét đến 2035 để truyền tải hết công suất phát ra của các công trình thủy điện vừa và nhỏ của tỉnh lên lưới điện Quốc gia.

- Đầu tư phát triển công nghiệp chế biến nông lâm sản theo hướng phát huy lợi thế từng vùng nguyên liệu chè, cao su; kết hợp hài hòa giữa công nghệ chế biến hiện đại với phương pháp chế biến truyền thống nhằm tạo ra sản phẩm chất lượng cao, mang tính đặc trưng phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

- Chủ động phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương để triển khai đúng tiến độ dự án khai thác, chế biến đất hiếm tại mỏ Đông Pao, huyện Tam Đường. Phát triển các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng đáp ứng nhu cầu xây dựng cơ bản của tỉnh và nhu cầu của nhân dân. Khuyến khích phát triển các cơ sở sản xuất gạch không nung theo công nghệ tiên tiến, để từng bước thay thế cho gạch nung.

- Thu hút các nhà đầu tư để xây dựng hạ tầng các khu, cụm công nghiệp đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết để hình thành các khu vực sản xuất tập trung, gắn với việc xử lý nước thải, chất thải, bảo vệ môi trường...

Nguồn:Nguyễn Luyến - Trần Thu